Mostrando entradas con la etiqueta garapena. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta garapena. Mostrar todas las entradas

martes, 6 de diciembre de 2011

Jolasak eta haurrak


Guztiok dakigun moduan, jolasak oso garrantzitsuak dira umeentzako, haiekin ikasten dutelako eta, geihen bat ondo pasatzen dutelako.
Jolasak, umeen lehenengo urteetan oso elementu garrantzitsuak dira, izan ere, haien garapenean eta adimenean zerikusi handia izaten dute. Umeek gorputz atal asko lantzen dituzte jolasten dauden bitartean eta horrela haien psikomotrizitate fina, zein astuna, landu dezakete. Gainera, jolasak gizartean dauden arau batzuk ulertzeko erraztasuna ematen diete umeei, eta haien harreman pertsonaletan sakontzeko ere baliagarriak izaten dira.
Umeak txikiak direnean, beraientzat jolasik garrantzitsuena, jolas sinbolikoa izaten da. Hauen bitartez, umeek haien irudimena lantzen dutelako eta ezagutzen dituzten gauzak imitatu egiten dituztelako. Umeak nagusiak egiten diren ehinean, joku motak aldatuz joaten dira, eta gaur egun ume gehienak tresna teknologikoekin jolasten dute. Izan ere, jolas teknologikoak dira gaur egun nagusitzen direnak, jolas mota haien hazkundea gero eta altuagoa delarik. Hala ere, nire ustez, umeentzako ez da oso ona izan behar orduak eta orduak  aparatu baten aurrean pasatzea. Gainera, bideo joku famatuenak oso biolentoak izaten dira, eta ez dut uste hainbesteko biolentzia umeentzako aproposena denik.

Gaur egun ere nagusitzen ari den jolasteko beste modalitate bat ordenagailuarekin jolastea da, eta horretarako web orri asko daude jolasak eskeintzen dituztenak. Web orri hauetan mota guztietako jolasak aurkitu ditzakegu: klasikoak, berriak, abenturazkoak, logika lantzekoak, oroimena lantzekoak, etab. eta oso errezak izaten dira umeek erabili ahal izateko. Ondoko hauek dira horietako web orri batzuk:

Jarritako web orri hauetan, umeentzako egokiak diren jolasez aparte, nagusientzako bideratutakoak ere aurkitu ditzagkegu, beraz jolastea bideo jokoekin jolastea gustoko baduzue, sartu zaitezte eta disfrutatu!





viernes, 25 de noviembre de 2011

Lehen urtetik nerabezarora arteko elikadura


Lehenengo urtea betetzetik pubertarora doan aldia oso lasaia da haziera fisikoari dagokionean, edoskitze-garaian eta nerabezaroan gertatzen diren aldaketa deigarriekin alderatzen badugu.

 

Pisua eta garapen soziala

Izan ere, haur bat jaio eta lehenengo urtean bere pisua hirukoiztu egiten da. Laukoizteko, ordea, beste urtebete behar du. Beraz, haziera fisikoa askoz motelagoa eta egonkorragoa da bigarren urtean eta ondorengoetan. Baina denboraldi horretan haurraren garapen sozial, kognitibo eta emozional garrantzitsua ematen da, eta elikatzen ikasteko orduan, hori guztia ere kontuan izan beharko dugu.
Haur baten energia-beharra —adinaz, altueraz eta pisuaz gainera— bere jarduera fisikoak baldintzatuko du. Baina, batez beste:
§           1-3 urteko haurrak 1.300 kcal beharko ditu egunero
§           4-6 urte bitartekoak, 1.800 kcal 
§           7-10 urte artekoak, 2.000 kcal inguru. Energiaren banaketa egokia, garai honetan, honako hau litzateke: % 50-60 karbohidratoak, % 25-35 koipeak eta % 12-15 proteinak
Proteina beharrak handiagoak dira haurra txikia denean, eta, hazten doan heinean, gutxitzen joaten dira. Gutxi gorabehera:
§           1-3 urteko haurrak 1,2 g proteina behar ditu pisatzen duen kilo bakoitzeko
§            4-5 urtekoak, 1,1 g 
§           7-10 urtekoak, berriz, 1 g proteina kiloko

 

Gatz mineralak eta bitaminak ere oso beharrezkoak dira haurrak haziera eta garapen normala izan dezan. Horien artean, haurraren lehen hamar urteetarako garrantzitsuenak kaltzioa, burdina,zinka eta D bitamina kontsideratzen dira, besteak beste.